Dbanie o czystość wód to nie żart! Pierwszy kwietnia rozpoczyna Tydzień Czystości Wód.

Powiększ obraz

Wody to nie śmietnik, dlatego dbajmy o czystość wód – dla nas i dla zdrowych ekosystemów.

Pierwszy kwietnia rozpoczyna Tydzień Czystości Wód. Celem akcji jest zwrócenie uwagi na rosnący problem zanieczyszczenia rzek, jezior i mórz i zachęcenie do większej troski o nasze zasoby wody. Skażona woda wpływa negatywnie na życie zwierząt, roślin i ludzi, dlatego niezbędne jest podejmowanie działań zaradczych. Wody Polskie robią to na kilka sposobów – przez planistykę, kontrole gospodarowania wodami, akcje sprzątania oraz edukację.

Także każdy z nas ma wpływ na czystość wód w swojej okolicy i może zaangażować się na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Przykład dają nasi Pracownicy, którzy wiosną zaangażowali się w liczne akcje oczyszczania rzek i jezior w całej Polsce!

Do statutowych zadań Wód Polskich, obok przeciwdziałania skutkom suszy, należy również troska o dobry stan wód. Według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska tylko 10% rzek w Polsce ma stan/potencjał ekologiczny bardzo dobry lub dobry, 60% umiarkowany, a 30 % słaby lub zły. W kwestii czystości rzek nie wypadamy najlepiej także na tle Europy. Raport Europejskiej Agencji Środowiska podaje, że niemal 40% wód powierzchniowych w UE ma dobry lub bardzo dobry stan.

Największy wpływ na jakość wód ma działalność człowieka. W Polsce głównymi źródłami zanieczyszczeń są ścieki przemysłowe i komunalne, transport, a także intensywne rolnictwo. Dużym problemem jest również zanieczyszczenie rzek i zbiorników wodnych różnego typu odpadami. Należy pamiętać, że zanieczyszczenia różnego pochodzenia zaburzają równowagę ekosystemów wodnych, prowadząc z czasem nawet do wymierania wielu gatunków roślin i zwierząt.

Zanieczyszczanie wód jest szczególnie widoczne na południu naszego kraju, gdzie występuje najwięcej rzek o charakterze górskim i wyżynnym. Ich wartki nurt, nawet nieznacznych wezbraniach, zabiera ze sobą wszelkiego rodzaju nieczystości – ścieki, resztki nawozów, czy śmieci. Są one transportowane z nurtem rzek, by finalnie naszymi największymi arteriami – Wisłą i Odrą – trafić do Bałtyku. Powoduje to nie tylko zanieczyszczenie całego naszego wodnego krwioobiegu, ale również naszego Morza Bałtyckiego. Eutrofizacja, czyli zakwity sinic, przy nadmorskich plażach, ściekowe zastoiska dryfujące w rzekach, czy przybrzeżne wysypiska w atrakcyjnych turystycznie rejonach to smutne obrazki z którymi się stykamy. Dlatego tak ważne jest przeciwdziałania temu procederowi, co robimy przez planistykę, kontrole podmiotów korzystających ze środowiska i zasobów wodnych, a także akcje sprzątania i edukację.

Jak dbamy o czystość wód?

Wody Polskie opracowują projekty planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy i ich aktualizacje, które są jednymi z najważniejszych dokumentów planistycznych w gospodarce wodnej. Plany stanowią podstawę podejmowania decyzji kształtujących stan zasobów wodnych i określają zasady gospodarowania nimi przez następne sześć lat. Zawierają działania naprawcze służące poprawie stanu wód powierzchniowych i podziemnych w naszym kraju, zwłaszcza ograniczeniu negatywnego wpływu działalności człowieka na środowisko. Za ich realizację odpowiadają m.in. samorządy, instytucje rządowe i Wody Polskie.

Kolejną ważną kwestią dla troski o czystość wód są kontrole gospodarowania wodami. Pracownicy Wód Polskich weryfikują przestrzeganie warunków ustalonych w danych strefach oraz decyzjach i pozwoleniach dotyczące korzystania z wód, czy ochrony zasobów wodnych, ja również wykonywania i utrzymywania urządzeń wodnych. Dzięki kontrolom możliwe jest egzekwowanie przepisów mających na celu ochronę ilościową i jakościową wód oraz ekosystemów od nich zależnych. Jest to tym ważne, że dotychczas zidentyfikowano ponad 20 tysięcy różnego typu rur, które uchodzą do polskich rzek, co może bezpośrednio przekładać się na ilość zanieczyszczeń, jakie dostają się do wód. W stosunku do ponad 1/3 z nich, z uwagi na m.in. brak stosownych pozwoleń wodnoprawnych, podejmowane są działania administracyjne.

Wreszcie, nasi pracownicy aktywnie uczestniczą też w akcjach sprzątania brzegów rzek i zbiorników wodnych w ramach kampanii „Wody to nie śmietnik”. Naszą kampanię kierujemy do wszystkich, bo zaśmiecanie dotyczy każdego regionu i miejscowości, niezależnie od wieku i statusu materialnego mieszkańców. Kładziemy nacisk na współdziałanie, dlatego Wody Polskie zawierają porozumienia z gminami w sprawie regularnego sprzątania i wywozu śmieci. W naszych działaniach możemy liczyć na wsparcie świadomych mieszkańców, wolontariuszy, miejscowych samorządów, szkół, organizacji społecznych i instytucji państwowych. Szczególnie cieszy nas aktywna postawa dzieci i młodzieży, zaangażowanych w program edukacyjny Wód Polskich pn. „Aktywni Błękitni – szkoła przyjazna wodzie”. Głównym przesłaniem naszej kampanii jest zmiana społecznych postaw – po prostu, by nie zaśmiecać i nie zanieczyszczać wód! Wierzymy, że dzięki dalszej edukacji, wspólnemu zaangażowaniu i podejściu, że woda jest dobrem każdego z nas, o które należy dbać, uda nam się poprawić stan naszych wód. Aktywny początek wiosny i obecność wielu ludzi, którym zależy na czystości wód, napawa nas optymizmem i daje nadzieję, że zmiana postaw na pozytywne jest możliwa!

Każdy z nas ma wpływ na czystość wód

Od początku naszej działalności promujemy postawy proekologiczne i odpowiedzialność za wspólne dobro, jakim są wody. Kluczowe są kompleksowe działania dla poprawy jakości wód w najbliższych latach, które pomogą poprawić ich stan w całym kraju. Działania w obszarze całej zlewni wpływają na stan wód powierzchniowych i podziemnych, dlatego tak ważna jest edukacja, współdziałanie wszystkich zainteresowanych podmiotów i lokalnej społeczności aby stan wód w naszym kraju ulegał poprawie, gwarantując odpowiednia ich ilość i jakość dla przyszłych pokoleń. Nasze codzienne decyzje mają wpływ na jakość wód, dlatego każdy z nas może zaangażować się w ochronę środowiska naturalnego w swojej okolicy, dokładając cegiełkę na rzecz poprawy stanu naszych zasobów wodnych – z korzyścią dla ludzi i przyrody.

Pamiętajmy, żeby zawsze dbać o porządek oraz segregować i wyrzucać śmieci w miejscach do tego przeznaczonych. Zaśmiecanie dolin rzecznych, zbiorników, jezior, potoków czy kanałów burzy naturalny krajobraz i wpływa negatywnie nie tylko na przyrodę, ale również na nasze zdrowie. Odpady są często źródłem bakterii, szkodliwych substancji, metali ciężkich, chemikaliów, czy mikroplastiku, które przenikają do wody i gleby i zanieczyszczają ją. Ponadto wyrzucane przedmioty mogą stanowić śmiertelną pułapkę dla małych i średnich zwierząt, a także powodować zatory i w konsekwencji podtopienia.

Reagujmy, gdy widzimy że ktoś zanieczyszcza środowisko! Zgłoszeń należy dokonywać pod numerem alarmowym 112, podając dokładną lokalizację zdarzenia i krótki opis. Ułatwia to reakcję i powiadomienie odpowiednich służb terenowych, które niezwłocznie dotrą na miejsce i podejmą stosowne działania. Niezbędna jest też edukacja, dlatego uświadamiajmy naszych bliskich, znajomych, czy sąsiadów, jak trzeba właściwie zachowywać się nad wodą.

Wody powierzchniowe i podziemne, czyli właśnie: rzeki, jeziora, małe i duże zbiorniki wodne – są naszym wspólnym dobrem. Płynąca w nich woda jest nam niezbędna do życia – i musi to być woda czysta, nieskażona. Dlatego powinniśmy wszyscy, w sposób odpowiedzialny i zrównoważony chronić nasze zasoby wodne. Każdy może mieć w tym procesie swój wkład. Dla wszystkich, którzy chcą zorganizować akcje sprzątania lub dołączyć do grup działających na ich terenie, dla osób, które chcą się podzielić pomysłami i spostrzeżeniami, wreszcie dla tych, którzy chcą powiadomić regionalne ekipy Wód Polskich o lokalnych dzikich wysypiskach śmieci, uruchomiliśmy adres mailowy: rzekibezsmieci@wody.gov.pl