Co warto wiedzieć o zbiornikach retencyjnych

 

Wielofunkcyjne zbiorniki wodne pomagają zarówno w łagodzeniu skutków suszy, jak i powodzi. Małe i duże – poprawiają bilans wodny w swojej okolicy. Dlatego Wody Polskie uznają budowę zbiorników retencyjnych za jedno z kluczowych rozwiązań pomocnych w niwelowaniu skutków zarówno deficytu wody, jak i w okresach wezbrań spowodowanych gwałtownymi opadami. Wobec nasilających się zmian klimatu, jest to najskuteczniejsze rozwiązanie, aby zapewnić właściwą ilość wody niezbędnej dla ludzi, gospodarki i środowiska.

Obecnie w Polsce retencjonujemy zaledwie 6,5% wody, a potrzebujemy przynajmniej dwa razy więcej.

Celem gospodarki wodnej jest dwukrotne zwiększenie retencji w Polsce. Przykładowo w Hiszpanii retencja sięga 45% przy 1 900 zbiornikach. U nas jest ich 100. Mamy więc dużo do zrobienia. Obecny plan zakładający dwukrotne zwiększenie retencji jest przewidziany do 2027 roku. Potem zapewne pojawią się kolejne założenia, bo retencję w Polsce trzeba stopniowo zwiększać. Nasz kraj należy do najuboższych w zasoby wodne w całej Europie! Na jednego mieszkańca przypada u nas trzy razy mniej wody, niż na przeciętnego Europejczyka. A w czasie suszy – zasobność ta spada o kolejnych 50%.

W czasie suszy mamy rocznie dostępnych tylko 1000 m3 zasobów wodnych – w przeliczeniu na jednego na mieszkańca Polski.

Nasze Gospodarstwo zajmuje się modernizacją oraz budową dużych i małych zbiorników wodnych. Wspieramy również samorządy w odnawianiu oraz tworzeniu retencji. Jednym z głównych dokumentów planistycznych, które mają wspomóc prowadzenie zrównoważonej gospodarki wodnej w całym kraju jest plan przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS). Dokument będzie zawierał m.in. wykaz rekomendowanych inwestycji dla konkretnych gmin i regionów. Celem jest szeroko rozumiana poprawa bezpieczeństwa wodnego w Polsce. Plan przeciwdziałania skutkom suszy zostanie przyjęty pod koniec tego roku w drodze rozporządzenia ministra właściwego ds. gospodarki wodnej. Dokument będzie m.in. pomocny w tworzeniu planów zagospodarowania przestrzennego przez gminy. Znajdą się w nim różne wskazania takie jak tworzenie terenów zielonych w miastach w ramach tzw. błękitno-zielonej infrastruktury, odtwarzanie oczek śródpolnych czy stawów na terenach użytkowych i nieużytkach, itp.

Każdy z nas może się włączyć w zwiększanie retencji. Przepisy pozwalają na tworzenie przydomowych oczek wodnych i ogrodów deszczowych zasilanych wodami opadowymi bez zgód czy pozwoleń wodnoprawnych.

Celem zarówno małej jak i dużej retencji jest zachowanie wody opadowej w miejscu, gdzie ona spadła. Zbiorniki retencyjne zachowują ją w okresie nasilonych opadów i stanowią rezerwuar wody na czas suszy. To pozwala na przetrwanie wodnym ekosystemom, znacznie spowalnia też procesy suszowe. Duże zbiorniki wodne są tak projektowane, aby zasilać zarówno rzeki w okresach niżówki, jak i okoliczne pola uprawne. Zbiorniki retencyjne mają duże znaczenie przyrodnicze. Budując je i modernizując już istniejące, Wody Polskie starają się stosować rozwiązania proekologiczne, przyjazne naturze. Realizując inwestycje związane z poprawą retencji, nie będziemy pogarszali jakości wód. Nie mamy również zamiaru naruszać piękna krajobrazu. Nasze działania traktujemy nie jako kolizję, a raczej jako współtworzenie środowiska naturalnego. Przykład? Dziś większość sztucznych, dużych zbiorników w Polsce stanowi obszary Natura 2000, jak choćby zbiornik Jeziorsko w woj. łódzkim czy Klimkówka na Podkarpaciu.

Duże zbiorniki retencyjne współtworzą środowisko naturalne, sprzyjają funkcjonowaniu wielu ekosystemów. Stanowią również atrakcję turystyczną, przyczyniając się do rozwoju gospodarczego okolicznych miejscowości.