Kiedy myślimy o nowym początku przychodzi nam na myśl Nowy Rok. W naturze jednak działa to inaczej. Procesy związane z obiegiem wody sprawiają, że naturalny rytm przyrody odnawia się jesienią. Wtedy to rozpoczyna się czas stopniowej odbudowy zasobów wody po długich i intensywnych upałach i parowaniu latem.
Archiwa tagów: susza hydrologiczna
Susza hydrologiczna utrzymuje się w Polsce od wielu miesięcy, a nadejście jesieni nie przyniosło wyraźnej poprawy sytuacji. Niskie stany rzek i obniżający się poziom wody w zbiornikach retencyjnych pokazują, jak ważne jest racjonalne gospodarowanie wodą i godzenie potrzeb różnych jej użytkowników. Jakie są przyczyny obecnej sytuacji, kto odpowiada za przeciwdziałanie skutkom suszy i jakie działania mogą pomóc w lepszym wykorzystaniu dostępnych zasobów wodnych?
Kiedy mówimy o suszy, pierwsze skojarzenia są zwykle oczywiste: wysychające pola, problemy rolników, niski poziom rzek i ograniczenia w dostępie do wody. Znacznie rzadziej myślimy o tym, że brak wody może mieć wpływ również na to, czy elektrownie będą w stanie pracować z pełną mocą.
Dzisiaj, a więc w ostatnią niedzielę września, obchodzimy Światowy Dzień Rzek. Święto to wyznaczyła Organizacja Narodów Zjednoczonych w 2005 roku. W tym jakże ważnym dniu zwróćmy uwagę na to, jak cenne funkcje – ekosystemowe, gospodarcze i turystyczne – pełnią rzeki. Podkreślenia wymaga rola naturalnych rzek w polskim krajobrazie. To właśnie nieuregulowane rzeki najlepiej radzą sobie w okresach niedoboru wody i skutecznie przeciwdziałają skutkom pogłębiającej się suszy w naszym kraju. W kontekście zwalczania skutków suszy najważniejsze jest wykorzystywanie naturalnego charakteru rzek, a tym samym podejmowanie nowych działań, mających na celu przywracanie ich do stanu sprzed ingerencji człowieka. Takim działaniem jest właśnie renaturyzacja.
Nadeszło upragnione lato – słońce, wakacje i wysokie temperatury. Po długim okresie zimowym, który zaskoczył nas większą ilością śniegu i niższymi temperaturami niż w ostatnich latach, w końcu możemy zażyć świeżego powietrza, napić się lemoniady z lodem i założyć krótki rękawek. Lato to jednak nie tylko słońce, wakacje i odpoczynek. To też okres, kiedy susza staje się bardziej wyraźna i odczuwalna i może mieć wpływ nie tylko na rolnictwo, w tym ceny owoców i warzyw. Susza może wpływać również na nasze wakacyjne plany.
Lato 2025 było w Polsce okresem wyjątkowo kontrastowym pod względem bilansu wodnego. Choć sam wskaźnik bilansu wodnego jest złożony i uwzględnia zarówno dopływy (m.in. opady atmosferyczne, zasilanie wód powierzchniowych i podziemnych), jak i straty (parowanie, transpiracja roślin, odpływ powierzchniowy), to w praktyce jego kształtowanie zależy przede wszystkim od ilości opadów i temperatury powietrza, która wpływa na intensywność ewapotranspiracji (obejmującej zarówno parowanie z powierzchni gleby i zbiorników wodnych, jak i transpirację roślin).
Wystarczy kilka godzin deszczu, by trawniki zaczęły się zazieleniać, a kwiaty podnosić. Z tego względu wiele osób uważa, że susza jest problemem łatwo odwracalnym, a tydzień intensywnego deszczu wystarczy, aby zażegnać go na dłuższy czas. Jednakże w hydrologii nie jest tak łatwo. Susza to zjawisko złożone, wieloetapowe i często ukryte, a jego odwrócenie nie zależy wyłącznie od pogody z ostatniego tygodnia. Krótkotrwałe opady nie wystarczą, by poradzić sobie z konsekwencjami suszy. A jak naprawdę wygląda skuteczne „nawadnianie” środowiska?
Co roku 17 czerwca obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Pustynnieniem i Suszą. Data ta została ustanowiona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1994 roku, w 31 rocznicę przyjęcia Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania pustynnienia (UNCCD). Przesłanie tego dnia pozostaje aktualne nie tylko w czerwcu czy w okresie letnim, ale przez cały rok.
Susza dotyka polskich miast tu i teraz. Nie jest to problem jedynie rolników, który wpływa tylko na ilość i jakość plonów. Mamy z nią do czynienia także w miastach, zarówno tych dużych, jak i małych. Jednak mimo tego, że problem suszy pojawia się w naszym codziennym życiu, nie jesteśmy wobec niego zupełnie bezradni. Każdy z nas może zaangażować się w przeciwdziałanie skutkom suszy, o czym eksperci mówią w najnowszym podcaście.
Aktualne dane Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB) wskazują, że w nadchodzących tygodniach należy spodziewać się bardzo niskiej ilości opadów, a co za tym idzie zwiększenia zagrożenia suszą.
- 1
- 2











