ENG
Polska należy do krajów o jednych z najmniejszych zasobów wodnych w Europie. Poprawa tego stanu to zadanie nie tylko dla państwa, ale także dla każdego z nas. 22 marca obchodziliśmy Światowy Dzień Wody. To dobra okazja do rozmowy o tym jak powinniśmy sobie radzić z niedoborami wody w naszym kraju. Dziś mówi o tym Mateusz Banasiuk, ambasador projektu Stop Suszy! Start Retencji!
Jesteś aktorem, a mówisz o braku wody, o retencji, jak oszczędzać wodę. Dlaczego?
Bo myślę o tym, jaki świat zostawię swojemu synowi. Bo wierzę, że zwiększając świadomość ludzi na problem suszy jesteśmy w stanie zatrzymać ten niebezpieczny proces i skutecznie walczyć z kryzysem wodnym. Bo kocham przyrodę. Bo uważam, że warto czasem zamieniać rozpoznawalność w coś pożytecznego.
Czy była jakaś konkretna sytuacja, która skłoniła Cię do szczególnego zainteresowania tym tematem?
Nie, było ich wiele: niski stan Wisły, suche lasy, wysychające zbiorniki wodne, a także sygnały od naukowców i ekologów.
Czy Twoim zdaniem zdajemy sobie sprawę z problemu jakim jest susza?
Trudno mi odpowiadać za wszystkich Polaków, ale widzę zmiany w swoim otoczeniu. Mnóstwo osób zmienia nawyki, dbając o to, żeby jak najmniej wody się marnowało. Widzę też zmiany w wielu miejscach publicznych takich jak szkoły, urzędy czy hotele.
Spotykasz się z ekspertami, rozmawiasz o problemach z brakiem wody z ekspertami, praktykami. Czego się dowiedziałeś?
Mnóstwo! Wiem doskonale, że retencja to zatrzymywanie wody najbliżej miejsca, gdzie spadł deszcz albo, jak w tym roku, śnieg. Wiem, czym jest susza hydrologiczna, jak brak wody wpływa na życie w mieście, na rolnictwo i lasy. Wiem co to jest ślad wodny, że woda marnowana jest nie tylko w sposób bezpośredni np. poprzez nastawianie niepełnej pralki czy zmywarki, ale również w procesach technologicznych przy produkcji wszelkich dóbr. Stąd istotne jest też mądre robienie zakupów, bo naprawdę każda kropla ma znaczenie!
Czy oszczędzasz wodę? Co konkretnie robisz?
Oczywiście! To są przeróżne działania każdego dnia, jak choćby zakręcanie wody podczas mycia zębów, kupowanie sezonowych owoców i warzyw. Zamontowałem zbiornik na deszczówkę w ogrodzie moich rodziców (zobacz filmik), ale ważne jest dla mnie niemarnowanie jedzenia, unikanie plastiku. Od lat korzystam ze źródełek z wodą wodociągową i kubków wielokrotnego użytku. Staram się też podsuwać różne pomysły na oszczędzanie wody na moich mediach społecznościowych.
A Twój syn? Czy w kwestii oszczędzania wody czegoś nauczył się od rodziców?
Dla dzieci woda płynąca z kranu to oczywistość. Naszym zadaniem jest, żeby wytłumaczyć im, że żeby woda dostała się do naszych domów, musi przejść długą drogę. I że jeśli nie zaczniemy rozsądnie z niej korzystać, to może jej zabraknąć. Dlatego swoim zachowaniem staram się dawać dobry przykład. Bo dzieci najbardziej uczą się obserwując nas każdego dnia…
Mateusz Banasiuk jest ambasadorem projektu Stop Suszy! Start Retencji!. To kampania, która mówi o trwających obecnie pracach nad aktualizacją najważniejszego dokumentu dotyczącego suszy w naszym kraju – Planu przeciwdziałania skutkom suszy (PPSS). Zjawisko suszy dotyczy praktycznie wszystkich gmin w Polsce. Zmienia się tylko skala, tempo i typ deficytu wody, dlatego tak ważne jest, aby zarządzanie zasobami wodnymi traktować jako wspólną odpowiedzialność. Tylko poprzez dialog, współpracę i zaangażowanie wszystkich możemy wypracować rozwiązania skuteczne nie tylko dziś, ale i w kolejnych latach. Jednym z kluczowych elementów aktualizacji będą półroczne konsultacje społeczne, podczas których każdy – mieszkańcy, gminy, przedsiębiorcy, rolnicy, sadownicy i pozostali użytkownicy wody – może włączyć się w proces tworzenia dokumentu. To szansa, by zgłosić swoje potrzeby, wskazać lokalne problemy i zaproponować działania, które powinny zostać podjęte w danym regionie.
PPSS to strategiczny dokument, którego znaczenie jest ogromne. Więcej informacji – w tym artykuły, broszury oraz wypowiedzi ekspertów – można znaleźć na stronie www.stopsuszy.pl.
Projekt przegląd i aktualizacja Planu przeciwdziałania skutkom suszy został dofinansowany ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata 2021-2027 (FEnIKS).
